Lavandes et lavandins de la fleur au flacon

Brot de lavanda Petit plant deviendra grand ! Plantée en février, la jeune bouture de lavandin sera repiquée l’an d’après, et ses fleurs seront récoltées la troisième année.

Alambic lavanda A la distillerie, c’est un ballot compact de fleurs avec leurs tiges qui sont mises en cuve. La vapeur d’eau introduite dans la cuve doit traverser les lavandes et se transformer à leur contact en vapeur d’huile essentielle.

Distilariá lavanda Quelques mètres plus bas, l’huile essentielle est recueillie dans une cuve avec l’eau qui l’a transportée. On laissera un peu décanter pour recueillir ensuite l’huile dans l’essencier. Certaines distilleries récupèrent aussi l’hydrolat (eau résiduelle avec 1 à 2% d’huile), pour le commercialiser.

Entre lei matas de lavanda au mitan deis èrbas, lei sàuvias sclaradas que son a costat, e la distilariá que tremuda tot aquò en esséncias, Florian Pascal, joine paísan d’Aubenas, pròche de Sant-Michèu l’Observatòri (04), fa virar lo brave monde que visita. S’agís de far comprendre tot an un còp l’ecologia dei plantas de perfum, lo biais de gaubejar una bastida de tres ectaras e mieg, e de parlar deis enjuecs dau plantum per l’avenir. Braceja per mòstrar lo paísatge verd e jaune, d’aquela vau de Larc, lo riu que provís l’aiga que necessita la produccion d’esséncia. “fa una banda d’ans, auriás agut de lavandieras que mesclavan lo roge dei roelas ambe de blau e de violet de lavanda de tota mena”. Ara, es verai que, levat quauquei blats e lei rores, la paleta es estrecha.

Trois ans de préparation et sept de production

Es que de lavanda n’avètz mai qu’una. Lavanda vertadiera, que se pòt pas trobar ren qu’en montanha, l’espic (fèr), mai canfrat qu’ela, que vèn sota lei sièis cent mètres d’autura. Li vesètz bèn la flor, coma de coronetas d’un blau sorn, separadas de la coroneta superiora de la mitat d’un centimètre. Lo lavandin, eu, se presenta ambe mai de densitat, ten de flor sens separacion, adonc mai d’esséncia. Aquesta dona lo mai. “Son leis agricultors, mai tanbèn lei rabalhaires qu’anavan faire èrba en montanha, que s’avisèran que l’una e l’autra se podián crosar per donar lo lavandin” que nos ditz Florian. Era ansin possible de produrre una planta de perfum agradiva e mai rendiva. De saupre que lo lavandin pòt pas grelhar de la grana, mai d’un brot solament. Es a la fin de l’invèrn que se chausisse de la partida linhosa de la planta una barba que faudrà cavilhar puei dins una terràs sablós e mai cauquier. Gaire demandaira d’aiga comprenèm la rason que la Provença Auta se n’es fach una especialitat. E pasmens anetz pas crèire que lei planadoiras regadas de blau que conoissèm, son ancianas. Aquò data dau començament dau sègle vint e pas mai. La seconda annada, lo pè de lavandin se cavilha mai e la tresena comença de donar pron de flors per èstre distiladas. Mai avís qu’aquò dura mens de dètz ans. E lo lavandaire es de lònga a renovar sei matas.

Concurrence à l’Est

2008 ambe sei chavanas de prima a laissat lei distilariás vuejas partent dau començament de julhet. La flor se fa rara. Quora i siam anats, degun i èra, que lo trabalh s’entraïnariá mai alentorn dau quinze. Avètz aquí una cooperativa de dètz-e-uech lavandaires que la fondèron dins leis annadas uechantas. Li carrejan lei viatges. E vesètz venir dei bèns, lei fais enliamats, que borraràn just e just dins una tinassa de cinc mila mètres cube. Se caufa ara ambe de gazòle, qu’avans èra lo palhàs de lavanda. “faliá pagar l’obrier que cargava la palha, e es per aquò que siam passat au petròli. Mai ara que tant còsta, se parla d’i tornar” nos fisa Florian Pascal. Ben caufada, la lavanda tressusa son aiga que carreja l’esséncia. La mescladissa d’òli essenciau e d’aiga se refreja puei dins un serpentin banhat dins una cuva emplida de l’aiga dau riu pròche, e se vueja dins una autra tina, dos mètres en dessota, e que n’en culhiràn fin finala dins una marra. “Laissam retombar un momenet, puei culhèm l’òli de lavanda que, mai leugiera, remonta.” D’unei vendan aquel idrolat que tèn pas mai de dos dau cents d’òli ; bòn just per perfumar l’aiga de la bugada. Es inquiet pasmens lo sénher Pascal. «A la començança deis annadas nonantas, Bulgaria e autrei país de l’Est nos venguèron concurenciar; un premier còp se siam adaptats. Mai ara, ambe la China qu’organiza una produccion giganta, e la concuréncia dei produchs de sintèsi, cu saup coma farem ?” Tant deman lo paísatge tipic – encara que recent – de Provença Auta se podriá avalir, e sa paisanariá amb eu. Vaquí l’escomessa.